Jednym z podstawowych środków dowodowych w procesie cywilnym jest dokument. Kluczową kwestię związaną z dokumentem stanowi natomiast jego autentyczność. Zgodnie z przepisem art. 254 § 1 k.p.c. badania prawdziwości pisma dokonuje się z udziałem lub bez udziału biegłych. W przypadku, w którym Sąd dokonuje przedmiotowej oceny bez udziału biegłych następuje to przez porównanie charakteru pisma na poddanym ocenie dokumencie z pismem tej samej osoby na innych dokumentach.

Porównanie przez Sąd pisma na dokumentach stanowi inny środek dowodowy. W postanowieniu z dnia 7 grudnia 2017r. /sygn. akt II CZ 82/17/ Sąd Najwyższy podkreślił, iż sprawdzenie prawdziwości pisma bez udziału biegłego dopuszczalne jest tylko w wypadkach wyjątkowych, gdy sfałszowanie pisma /podpisu/ jest tak oczywiste, że na tle konkretnych okoliczności jego stwierdzenie nie nasuwa żadnych wątpliwości oraz nie wymaga wiadomości specjalnych, ani przeprowadzenia dodatkowych badań. Podobne stanowisko prezentowane było we wcześniejszych orzeczeniach /por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1972r. sygn. akt III CRN 341/72 oraz z dnia 11 czerwca 1974r. sygn. akt 260/74, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2000r. sygn. akt II CKN 296/00/. We wszystkich wskazanych orzeczeniach podkreśla się, że przy rezygnacji z oceny w oparciu o opinię biegłego sądowego, Sąd ma obowiązek dochowania szczególnej staranności i ostrożności pamiętając, że co do zasady porównywanie pisma /zwłaszcza podpisu/ wymaga posiadania wiedzy specjalistycznej.

Mariusz Sawicki
Radca Prawny